Methods to Measure Enterprise Internationalization

Pomiar internacjonalizacji przedsi´biorstwa Wst´pStopieƒ internacjonalizacji przedsi´biorstwa informuje o intensywnoÊci i za-si´gu jego mi´dzynarodowej dzia∏alnoÊci gospodarczej, czyli wskazuje on na poziom zaanga˝owania zasobów firmy poza granicami kraju macierzystego.Zjawisko to nabiera coraz wi´kszego znaczenia w kontekÊcie globalizacji, której uczestnikami stajà si´ tak˝e polskie przedsi´biorstwa.Jednak˝e okreÊlenie stopnia ich internacjonalizacji jest obecnie niemo˝liwe, poniewa˝ nie by∏o ono dotychczas przedmiotem badaƒ.Dlatego te˝ niniejszy artyku∏ ma na celu: • dokonanie przeglàdu dotychczasowego dorobku naukowego z zakresu stosowanych miar stopnia umi´dzynarodowienia przedsi´biorstwa • weryfikacj´ i ocen´ przydatnoÊci najcz´Êciej stosowanej miary tego zjawiska, a mianowicie wskaênika transnacjonalizacji korporacji (TNI) • zaproponowanie modyfikacji tego wskaênika.Dodatkowo, artyku∏ ten ma na celu wzbudzenie zainteresowania problemem pomiaru internacjonalizacji polskich przedsi´biorstw zarówno wÊród naukowców, jak i wÊród praktyków gospodarczych.Jak ju˝ wspomniano, dotychczas nie podj´to próby zbadania tego zjawiska, byç mo˝e z powodu braku niezb´dnych do tego danych.Wprawdzie "Rzeczpospolita" i "Polityka" publikujà rankingi najwi´kszych polskich przedsi´biorstw, ale prezentowane w nich informacje, nie sà przydatne do analizy stopnia zaanga˝owania si´ tych przedsi´biorstw na zagranicznych rynkach.Byç mo˝e, w Êlad za World Investment Report corocznie publikowanym przez UNCTAD, tak˝e jakaÊ polska instytucja naukowa zainteresuje si´ problemem pomiaru internacjonalizacji polskich przedsi´biorstw.Prezentacja wskaêników pomiaru internacjonalizacji przedsi´biorstwa po-wsta∏a w oparciu o studiowanie literatury ekonomicznej poÊwi´conej temu problemowi, natomiast ich weryfikacji dokonano w oparciu o dane zawarte w rankingu 100 najwi´kszych transnarodowych korporacji [Shift Toward Services, 2004]. Przeglàd wskaêników internacjonalizacji przedsi´biorstwaW literaturze ekonomicznej mo˝na spotkaç dwa g∏ówne podejÊcia do pomiaru stopnia internacjonalizacji przedsi´biorstwa.Pierwsze z nich preferuje