فون گونه¬هاي آئدس در منطقه شرق استان مازندران در راستای مراقبت حشره¬شناسی ناقلین زیکاویروس، تب دنگی و چیکونگونیا در سال 1395Fauna of Aedes species in the East of Mazandaran Province in line with the national Entomological surveillance of Zikavirus, Dengue and Chikungunya vectors in 2016

مقدمه: Vector-borne diseases شامل بیش از 17 درصد همه بیماریهای عفونی هستند که سالانه سبب بیش از 1 میلیون مرگ و میر می شوند. پشه¬های Aedes بیماریهای Chikungunya، Dengue fever، Rift Valley fever، Yellow fever و Zika را منتقل می کنند این مطالعه به منظور بررسی فون پشه¬های آئدس و مراقبت و پایش حشره¬شناسی ناقلین اصلی ویروس زیکا، تب دنگی و چیکونگونیا انجام شد. روش اجرا: بر حسب راهبردهای پژوهش شهرستان‌های مورد مطالعه از نظر امکان ورود و استقرار پشه¬های آئدس (بهشهر، نکا، ساری و سوادکوه) در شرق استان، انتخاب شده و با روش نصب اوی¬¬ترپ، پیمایش صید لارو و گزش روزانه برای صید بالغ از خرداد تا آذرماه سال 1395 برای مراقبت حشره¬شناسی و جمع¬آوری نمونه‌ها اقدام گردید. نتایج: در این تحقیق، مجموعا 1429 پشه شامل 1219 لارو و 210 بالغ از 4 شهرستان جمع-آوری و شناسایی گردید. 68.6 درصد نمونه¬های بالغ و 13.5 درصد نمونه¬های لارو، از جنس آئدس بود. گونه‌های Ae. (Adm.) vexans، Ae. (Fin.) geniculatus، Ae. (Och.) caspius و Ae. (Och.) pulcritarsis به صورت بالغ و لارو در بین نمونه‌ها شناسایی و تشخیص داده شد. پیشنهاد: پایش حشره¬شناسی پزشکی باید بصورت سالانه در فصول فعالیت پشه¬ها، بعنوان یک برنامه ادغام یافته در سیستم شبکه¬های بهداشتی درمانی کشور بمنظور اطلاع از ورود پشه-های ناقل اصلی زیکاویروس، تب دنگی و چیکوگونیا در سریعترین زمان به منطقه و انجام اقدامات لازم بموقع بعدی برای پیشگیری از انتشار آنها، صورت گیرد. Vector-borne diseases include more than17% of all infectious diseases that cause more than1 million deaths annually. Aedes mosquitoes transmit Chikungunya, Dengue fever, Rift Valley fever, Yellow fever, and Zika diseases. This study was conducted to investigate the fauna of Aedes mosquitoes and care and control of the main vector of zika virus, dengue fever and chikungunya. Method: Based on the research strategies of the cities, the cities of the province were selected for introduction and placement of the Aedes mosquitoes (Behshahr, Neka, Sari and Savadkouh) in the east of the province, and by the method of installing the ovitrap, larval fishing and human baited trap May to November In 2016, insect studies and collecting samples were taken. Results: In this study, a total of 1429 mosquitoes, including 1219 larvae and 210 adult mosquitoes, were collected and identified. 68% of the adult samples and 13.5% of the larvae were from the Aedes genus.Ae (Adm.) Vexans, Ae. (Fin.) geniculatus, Ae. (Och.) Caspius and Ae. (Och.) Pulcritarsis were identified as adult and larvae among the specimens. suggestion: The monitoring of medical entomology should be conducted annually in the mosquito activity seasons as an integrated program in the health care system of the country in order to know the arrival of the main vector mosquito of Zika, Dengue fever ,Chikungunya, Yellow fever and Rift Valley fever at the earliest time to the area and to take the necessary timely steps to Preventing their publication.