ART OF POST-CULTURE: PLURALISM OR UNIVERSALISM OF REIFICATION?

Евразийский Союз Ученых (ЕСУ) # 3 (60), 2019 21 -Дыбысты ойда және дауыспен айту, қажет болса рояльда тексеріп отыру; -Ойша дыбыс биіктіктерін жоспарлау; -Белгілі бір дыбыстан кварта жіне жарты тондарды айту; -Саусақтардың бір -бірімен байланысы.Әдістемелік құралдың соңғы сабақтары ысқыштың жүру жылдамдығына арналған.Ысқыштың жылдамдығы жартылық ноталарда ширек ноталарға қарағанда жәйірек болуы, осыған кері ширек ноталарда тезірек жүргізілуі керектігі, баяу орындалатын штрихтарды тиекке жақын, жылдам орындалатын штрихтарды тиектен алыс жүргізілу керектігі назар аудартады.Ысқышты жүргізудің осындай тәсілдері скрипка аспабында да дәл солай қайталанады.Қазіргі таңда да бұл әдістерді төрт ішекті прима-қобызда қолданады.Қорытынды.И. А. Лесманның «Қобызға арналған сабақтар жинағы» оқу-әдістемелік құралы үш ішекті қобыз аспабын үйретуде зор үлесін қосқан алғашқы еңбек болып табылады.Скрипка аспабында ойнау әдістемелерінің негізінде жазылған бұл оқу-әдістемелік құрал қобыз аспабының мүмкіншіліктерін арттыруына да пайдасын тигізді.Аспапты қалай ұстап отыру, ысқышты қалай дұрыс ұстау және ішек бойында жүргізу, сол қолды ыңғайлы қою, аппликатураны дұрыс меңгеру, штрихтарды ысқыш бойында біркелкі орындау және т.б, әдіс-тәсілдер егжейтегжейлі, үлгі ретінде жаттығуларды көрсете отырып жазылған.Музыкалық фраза, сөйлемдерді байланыстыра білу, әлді және әлсіз үлестердің кезектестіріліп келуін бақылау жұмыстарына да аса мән берілген.Аспапта ойнауда ең бірінщі керекті нәрсе -дыбыс тазалығын сақтау болса, автор дыбыс тазалығын сақтауға арналған әдістер, қажетті интервалдарды атап көрсетеді.Кейіннен жаңартылған төрт ішекті қобыздың дамуына, оқыту барысына аталмыш еңбек серпін ретінде көмегін тигізді.Оқулықтың әдістемесіне сүйене отырып, кейбір әдіс-тәсілдер өзгертілді.Себебі, ішек санының көбеюіне байланысты ысқышты жүргізу әдістемелері түрленді, аспаптың мойнының қысқаруына байланысты аппликатура өзгертілді, сол қол саусақтарының қойылымы түзелді.Заман ағымына сай жаңа әдістер қолданылып жатса да, әр әдістемелік оқу-құралдың негізінде аталмыш еңбектің ұшқыны көрініп тұрады.«Қобыз аспабына арналған сабақтар жинағы» қобыз аспабының даму тарихында алғашқы және құнды, бірегей оқулықтардың қатарына кіреді.ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР 1. Омарова Г. Кобызовая традиция.Вопросы изучения казахской традиционной музыки // Единство музыки, поэзии и магии как отражение целостности мифологического сознания в культуре кочевников.Алматы.2009.-183 б. 2. Жұбанов А. Ән-күй сапары.Алматы: «Ғылым»., 1976.-121 б. 3. Рауандина Ш. Фатима Балгаева.Алматы.2001.-16 б. 4. Лесман И. Школа игры на кобызе.Қолжазба.Құрманғазы ат.ҚҰК кітапханасы №7862 Л 50.Алма-Ата.1947.Б. 2-20 .ИСКУССТВО ПОСТКУЛЬТУРЫ: ПЛЮРАЛИЗМ ИЛИ УНИВЕРСАЛИЗМ РЕИФИКАЦИИ?