สารประกอบแซนโทนจากเปลอกตนมะดะหลวง (XANTHONES FROM THE STEM BARK OF GARCINIA XANTHOCHYMUS)

บทคดยอ มะดะหลวง ( Garcinia  xanthochymus  Hook. f.) เปนพชสมนไพรทพบไดทางแถบประเทศจน ซงนยมนำมาใชเปนยาถายพยาธ และใชกำจดสารพษออกจากรางกาย พชในสกล  Garcinia  จดอยในวงศ Clusiaceae มองคประกอบทางเคมสวนใหญเปนสารจำพวก Oxygenated xanthone จากการศกษาองคประกอบทางเคมจากเปลอกตนมะดะหลวงทเกบมาจากทางภาคเหนอของประเทศไทย สามารถแยกสารประกอบแซนโทนได 5 ชนด คอ 2,5-dihydroxy-1-methoxyxanthone (1), 2,6-dihydroxy-1,5-dimethoxyxanthone (2), 6-deoxyisojacareubin (3), 1,6-dihydroxy-4,5-dimethoxyxanthone (4) และ 12b-hydroxy-des- D -garcigerrin A (5) โดยทสารประกอบ 1 และ 2 เปนสารประกอบแซนโทนทยงไมเคยมผรายงานการพบในพชชนดน การพสจนโครงสรางของสารบรสทธใชเทคนคทางสเปกโทรสโคป และใชวธเปรยบเทยบขอมลทางสเปกโทรสโคปของสารกบขอมลทมผรายงานไวแลว Abstract  Garcinia xanthochymus  Hook. f. is a medicinal plant native to P. R. China and has been used as a traditional medicine for dispelling worms and removing food toxin. Phytochemicals investigation of the  G. xanthochymus  stem bark, collected from the northern part of Thailand, led to the isolation of five xanthones, 2,5-dihydroxy-1-methoxyxanthone (1), 2,6-dihydroxy-1,5-dimethoxyxanthone (2), 6-deoxyiso jacareubin (3), 1,6-dihydroxy-4,5-dimethoxyxanthone (4) and 12b-hydroxy-des- D -garcigerrin A (5). Their structures were elucidated by spectroscopic method, especially 1D and 2D NMR techniques, and by comparison of the data with the reported value. This is the first report of compounds 1 and 2 obtained from this plant species.